Алесь Міхалевіч: паветра свабоды — самае карыснае для чалавека

9 верасня на сайце Naviny.by адбылася анлайн-канферэнцыя з Алесем Міхалевічам.

9 сентября на сайте Naviny.by прошла онлайн-конференция с Алесем Михалевичем — кандидатом в президенты на выборах 2010 года и единственным участником той кампании, в отношении которого не закрыто уголовное дело за Площадь.

Алесь Михалевич. Родился 15 мая 1975 года в Минске. В 1999 году окончил юридический факультет Белорусского государственного университета по специальности «политология», был аспирантом Института государства и права Национальной академии наук Республики Беларусь. С 1995 по 1999 годы — председатель Задзіночання беларускіх студэнтаў. С 1993 года член Партии БНФ, был заместителем председателя. Исключен из партии в июне 2008 года «за нарушение партийной этики и дисциплины». Восстановлен 11 октября 2014 года решением съезда партии. Председатель союза «За модернизацию». Кандидат в президенты на выборах 2010 года. Обвиняемый по уголовному делу о массовых беспорядках 19 декабря. Получил политическое убежище в Чехии. Женат, воспитывает двоих детей.

8 сентября Алесь Михалевич вернулся в Беларусь из Чехии, руководство которой предоставило белорусскому оппозиционеру политическое убежище. Одним из основных поводов для возвращения стало освобождение всех политзаключенных.

Михалевич решил вернуться в Минск, понимая, что может быть задержан и осужден. На границе политик действительно был задержан, однако вскоре отпущен.

«С учетом того, что Михалевич добровольно прибыл на территорию Республики Беларусь, управлением Следственного комитета по Минску с согласия прокурора принято решение не заключать его под стражу, а применить к нему меру пресечения в виде подписки о невыезде и надлежащем поведении», — заявили в Следственном комитете Беларуси. 

 

***

— Алесь, с возвращением! Дайте совет простому белорусу — идти на выборы или не идти. Если идти, то что делать на участке — голосовать против всех, за Короткевич или портить бюллетень.
Александр, Минск

— Дзякуй, Аляксандр! Чатыры з паловай гады я не быў у Беларусі. Мушу сустрэцца з рознымі людзьмі, сабраць інфармацыю і вырашыць, што рабіць самому. Думаю, што па вашым пытанні не маю права даваць параду іншым людзям.

 

— Чаму вы вырашылі сысці з палітыкі?
Зміцер, Крэва

— Я сышоў з палітыкі, будучы ў эміграцыі. Бо, знаходзячыся ў эміграцыі, заставацца ў палітыцы немагчыма. Для мяне было нечаканасцю, што мяне ўчора выпусцілі пад падпіску аб нявыездзе. Таму мушу агледзецца і вырашыць, ці вяртацца у грамадска-палітычнае жыццё. Пакуль я ўпэўнены ў адным: буду рабіць усё магчымае, каб у Беларусі выконваліся правы чалавека і Беларусь стала прававой дзяржавай.

 

— Як вы свежым вокам ацэньваеце сітуацыю ў краіне? Ці ёсць у апазіцыі шанцы аб’яднацца? А ў Лукашэнкі — прайграць выбары?
М.А.Кей

— Беларусь — краіна непрадказальная. Можа здарыцца ўсё.

— Алесь, добрый день! Если ничего не путаю, Вы же не звали людей на Площадь 19 декабря? А Вам вменяли организацию «массовых беспорядков». Когда КГБ «лепило» дело, какие деяния Вам пытались приписать?
Алексей, Минск

— З маёй згоды на маім сайце падчас выбараў 2010 года быў размешчаны заклік прыйсці на плошчу для ўдзелу ў мірных акцыях пратэсту. У гэтым і заключаецца мая “віна”. Мяне таксама падазравалі ў шпіянажы, а асноўная “віна” заключалася ў тым, што я не захацеў зачытаць для тэлебачання тэкст і зганіць іншых кандыдатаў — Саннікава і Статкевіча.

Алесь Михалевич рассказывает, как он убегал от КГБ

— Ці атрымоўвалі вы “сігналы” з Мінску пра тое, што зараз можна вяртацца, што гэта не небяспечна?
Дм. Н.

— Не, такіх сігналаў я не атрымліваў. Я казаў, што вярнуся пасля таго, як улады вызваляць палітзняволеных, і я вярнуўся.

 

— А с каким багажом вы приехали в Минск? На фотках только одна сумка. Что было в ней? И где остальное нажитое вами за границей имущество?
Следопыт, Смиловичи

— Я працягваю здымаць кватэру ў Чэхіі.

У сумцы былі цёплыя рэчы і ўсё неабходнае для доўгага жыцця ў турме. Статкевіч не дасць схлусіць, што ў турме летам вельмі горача, а зімой вельмі халодна. Я гатовы там зімаваць.

На жаль, я не захапіў з сабой ніводнага касцюма, бо думаў, што першыя месяцы ён мне не спатрэбіцца.

 

— Алесь, а за счет чего вы жили все эти четыре с лишним года за границей?
Фінінспектар

— Большасць гэтага часу я меў нармальную працу, атрымліваў заробак. Сярод іншага працаваў спецыялістам па экспарце ў прыватнай фірме. На працягу аднаго года у мяне была стыпендыя для завяршэння доктарскай дысертацыі. За гэта я ўдзячны стыпендыйнай праграме імя Кастуся Каліноўскага, бо па выніках стаў доктарам сацыяльных навук.

— Вчера на пресс-конференции Вы сказали, что, возможно, займетесь правозащитной деятельностью. А как Вы собираетесь зарабатывать деньги? Уже думали, где будете работать? В какой сфере?
Елена

— Дзякуючы беларускай уладзе я стаў спецыялістам у галіне працэсаў экстрадыцыі і міжнароднага росшуку (калі адна краіна просіць выдаць грамадзяніна з другой краіны). Ужо маю напрацаваную базу кліентаў у гэтай галіне. Спадзяюся, яны не адмовяцца са мной працаваць і пасля майго вяртання ў Беларусь. Не выключаю, што буду працаваць і ў галіне экспарта. Але пакуль яшчэ прыглядаюся да сітуацыі.

Алесь Михалевич

 

— Вы ці не першы палітуцякач, які вярнуўся ў Беларусь. Ці раіце гэта зрабіць таксама Пазьняку і Саннікаву?
Навум, Прага

— Кожная сітуацыя індывідуальная. Я не маю права ім нешта раіць.

— Вы агент КГБ или теперь уже и иностранных разведок?
Любопытный, Брест

— Агентам КДБ з юрыдычнага пункту гледжання я быў каля тыдня — з моманту падпісання згоды аб супрацоўніцтве да прэсавай канферэнцыі, на якой я заявіў, што супрацоўнічаць з КДБ не збіраюся. Дарэчы, ніколі не напісаў ніводнага даноса.

Замежныя спецслужбы ніколі мне супрацы не прапаноўвалі. Бо ведаюць, што я адмоўлюся з імі супрацоўнічаць гэтаксама, як і з беларускай. Лічу, што любая супраца са спецслужбамі для публічнай асобы з’яўляецца непрыймальнай.

 

— С кем из представителей оппозиции Вы планируете встретиться в первую очередь? Не собираетесь ли Вы принять участие в завтрашнем пикете возле ГУМа, в котором заявлено участие Статкевича, Некляева, Лебедько, Северинца?
Ирина, Минск.

— Учора ўвечары я ўжо шмат з кім сустрэўся. Напрыклад, у Астраўцы мяне сустрэў першы намеснік старшыні руху “За Свабоду” Юрась Губарэвіч.

Найбольш хачу сустрэцца з былымі палітзняволенымі — Ігарам Аліневічам і Міколам Статкевічам.

Ці йсці заўтра на пікет, яшчэ не думаў.

 

— Алесь, почему Вы дали согласие войти в инициативную группу Татьяны Короткевич и можете ли Вы стать ее доверенным лицом в случае регистрации кандидатом в президенты?
И второй вопрос: как Вы относитесь к заявлениям некоторых политэмигрантов по поводу того, что большинство оппозиционных политиков и негосударственных СМИ, которые работают в Беларуси, завербованы спецслужбами?

Петр, Минск

— Не так даўна з’езд Партыі БНФ прыняў рашэнне аб маім аднаўленні ў гэтай партыі. І калі партыя вырашыла падтрымаць вылучэнне Таццяны Караткевіч, я ўвайшоў у ініцыятыўную групу, бо лічу што партыйныя рашэнні абавязковыя для выканання. Таксама я заяўляўся ў ініцыятыўнай групе Міколы Статкевіча, бо мяркую, што вылучэнне палітычнага вязня кандыдатам у прэзідэнта — цікавы і эфектыўны крок.

Людзі маюць права мець сваё меркаванне. Але я лічу, што ў спецслужбаў проста не хопіць кадраў? каб ахапіць большасць журналістаў. А вось на апазіцыйных палітыкаў хопіць.

— Ці разглядалі вы такі вырыянт уз'яднання з сям'ёй: застацца жыць ў Еўропе, а каб сям'я пераехала да вас?
В.А., Віцебск

— Зразумела, што разглядаў. І магчымасці такія былі. На шчасце, меркванне маіх жонкі і дзяцей супадае з маім. Мы хочам жыць у Беларусі.

 

— Алесь, какое пиво вкуснее — белорусское или чешское?
Мария, Минск

— Як адказваюць мае сябры-чэхі на пытанне, ці спадабалася ім беларускае піва — “гарэлка ў вас добрая”.

Алесь Михалевич

 

— Дарагі Алесь! Вельмі рады бачыць цябе такім шчаслівым (мяркуючы па фотаздымках) і на свабодзе. Спадзяюся, хутка пабачымся. А пытанне такое: табе давялося здзейсніць невялікае падарожжа па Беларусі пасля доўгага перапынку, што больш за ўсё здзівіла. Карацей, першыя ўражанні.
Алесь Чыгір, Бабруйск

— Дзякуй, Алесь. Спадзяюся, хутка сустрэнемся, і на свабодзе :)

Здзівіла, што адэкватныя і прафесійныя людзі могуць меркаваць, што вайну на ўсходзе Ўкраіны развязалі Злучаныя Штаты Амерыкі. Сіла прапаганды ўражвае.

— Алесь, футбол вчера смотрели? Как вам Люксембург?
Заўзятар, Барысаў

— Я якраз сустракаўся з сябрамі і сям’ёй, глядзець футбол не было калі.

 

— Скажите мне как человеку, никогда не покидавшему страну. Воздух родины действительно пьянит? Хочется поцеловать родную землю?
А.В.И., Минск

— Паветра ў Беларусі цудоўнае. Але для чалавека самым карысным з’яўляецца паветра свабоды.

 

— Алесь, якія ў вас зараз зносіны са спадаром Янукевічам. Памятаю, ён не хацеў аднаўляць вас у партыі, але з’езд прыняў рашэнне на вашу карысць.
Андрэй, Паставы

— Праявай палітычнай культуры ёсць уменне эфектыўна супрацоўнічаць з іншымі людзьмі, хай бы яны мелі і іншыя меркаванні або часам не любілі адзін аднаго. Партыя БНФ з’яўляецца добрай школай дэмакратыі і палітычнай культуры. Упэўнены, што Аляксей Янукевіч зрабіў і яшчэ шмат зробіць для Бацькаўшчыны.

— Каковы ваши планы? Будете, как Статкевич, сотрясать оппозиционное болото или уйдете в тень, как в свое время Козулин? Как вам вообще наша оппозиция со стороны? Спасибо.
Игорь Николаевич, Минск

— Я толькі ўчора вярнуўся. Атрымліваю асалоду ад магчымасці быць з сям’ёй і сустракацца з сябрамі. Пра палітыку падумаю пазней.

 

— Сегодня многие считают вас жертвой режима. А может просто вы стали жертвой собственных амбиций, когда, не собрав 100 тыс. подписей в 2010 году, решили играть по навязанным властью правилам игры?
Димулик, Минск

— Ніколі не лічыў сябе ахвярай. Ва ўсіх сваіх праблемах вінаватыя мы самі. Думаю, я дастаткова прадэманстраваў, што правілы для сябе пішу сам.

— Так все же расскажите, как вам удалось убежать от КГБ. Может, вы раньше и рассказывали, но я что-то не нашел. Расскажите. Может, пригодится :)
Вася, Брест

— Я выехаў праз Расію ва Ўкраіну па сваім старым пашпарце. Вельмі раю прыйсці ў міліцыю і заявіць, што вы згубілі пашпарт, каб мець іх на руках некалькі.

Алесь Михалевич

 

— Троли на форумах пишут, что у вас в Праге закончились деньги, поэтому вы и вернулись в Минск. Что ответите?
Energetik, Минск

— На вялікі жаль, зарабляць грошы ў Чэхіі нашмат прасцей, чы у Беларусі.

— Почему ваша жена и дочь за всё это время не переехала к вам в Прагу?
Борис, Минск

— Бо спадзяваліся і чакалі, што я вярнуся ў Менск.

 

— Алесь, с приездом! Прокомментируйте, пожалуйста, расклад на эти выборы. Получается четыре кандидата. Кто из них кто, по вашему мнению. Про Лукашенко можете опустить.
С уважением, Эдуард, Минск

— Асабіста знаёмы толькі з Таццянай Караткевіч. Лічу яе вельмі прыстойным чалавекам.

 

— Ці будзеце вы і далей падтрымліваць Таццяну Караткевіч у яе выбарчай кампаніі?

— Будзе залежыць ад рашэння Партыі БНФ, сябрам якой я з’яўляюся.

 

— Як сустрэлі вас вашы дзеці — ці пазналі тату? І якія вашы адносіны да новай палітычнай кааліцыі пад кіраўніцтвам Мікалая Статкевіча?
Ю.В., Минск

— Дзеці нядаўна былі ў мяне ў Чэхіі. Вельмі шчаслівыя, што я дома.

Вельмі паважаю Міколу Статкевіча і зычу яму поспехаў.

— Сразу после вашего отъезда многие говорили, что КГБ специально вас отпустил. Это так? Или наши чекисты просто проспали ваш побег?
Towarisch, Minsk

— Запытайцеся, калі ласка, ў Камітэта дзяржаўнай бяспекі.

— В первых интервью на родине вы говорили, что занимались в Чехии бизнесом. Вы сейчас состоятельный человек? На что тратили заработанное?
Дядя Дима, Минск

— У Чэхіі, акрамя працы наёмнага супрацоўніка, я быў зарэгістраваны прыватным прадпрымальнікам. Вялікіх грошай не зарабіў, але з большасцю даўгоў выбарчай кампаніі разлічыўся.

Алесь Михалевич

 

— Как у вас с чешским языком? Если МИД пригласит — пойдете? Кстати, с возвращением!
Марина Константинова, Минск

— Чэская мова ў мяне ўзроўню В2. Пры новай уладзе — з задавальненнем папрацаваў бы у МЗС.

— Алесь, чем вы отличаетесь от остальной оппозиции?
Олег, Минск

— Тым, што я не з’яўляюся апазіцыяй.

 

— Вчера много читал о вас, в фейсбуке вся лента была в ваших портретах, но так и не понял, как вы жили в Чехии. В смысле чем зарабатывали? Или беженцу полагаются выплаты? Спасибо.
Остроумов, Минск

— Я ўжо сказаў, я працаваў спецыялістам па экспарце і як прадпрымальнік аказваў юрыдычныя паслугі.

— С возвращением! Как думаете, не станете ли вы первой ласточкой по возвращению белорусских политэмигрантов на родину — Пазьняка, Сивчика, Наумчика, Санникова, Бондаренко...

— Кожны з пералічаных вамі людзей мае індывідуальную сітуацыю і павінен прымаць рашэнне сам. Асабіста паважаю кожнага з іх, незалежна ад іх рашэння пра вяртанне.

 

— Пытанне наконт вашых амбіцыяў. Сёння вы цікавы журналістам і грамадству, бо вы – падзея. Але праз дзень-два вы сыйдзеце ў цень! Такі расклад вам падыходзіць? Бо я мяркую, што амбіцыі ў вас былі. Вы ж пйшлі у 10-м годзе ў прэзідэнты.
Веселінка, Брэст

— Амбіцыі, безумоўна, у мяне застаюцца. Пытанне — у якой сферы я буду іх рэалізоўваць. Калі беларускія ўлады і надалей будуць забараняць мне выезд за мяжу (на сёння я знаходжуся пад так званай “падпіскай аб нявыездзе”), прыйдзецца рэалізоўваць амбіцыі ў грамадскай, а магчыма нават у палітычнай сферы. Бо ў нашай краіне бяспечна займацца бізнэсам пакуль немагчыма. Але, як кожны чалавек, я спадзяюся на максімальна шырокія магчымасці для рэалізацыі сваіх амбіцыяў.

На этом онлайн-конференция завершена.
Благодарим Алеся Михалевича и наших читателей.

Михалевич против КГБ. Хронология событий

   
19 февраля
2011 г.
Михалевич освобожден из СИЗО КГБ под подписку о невыезде
   
20 февраля
2011 г.
Михалевич рассказал о пытках в «американке» и соглашении о сотрудничестве с КГБ 
   
4 марта
2011 г.
КГБ обнародует фрагмент написанного Михалевичем на имя Лукашенко «прошения о снисхождении» 
   
5 марта
2011 г.

В КГБ состоялся еще один допрос Михалевича. Ему был показан видеокомпромат 

   
14 марта
2011 г.
Михалевич тайно выехал из Беларуси
   
18 марта
2011 г.
Официальная Прага объявила о начале процесса получения Михалевичем политического убежища 
   
4 апреля
2011 г.
Генпрокуратура обнародовала видеофрагменты бесед оперативников КГБ с Михалевичем
   
4 апреля
2011 г.
Михалевич в интервью Naviny.by комментирует чекистское «кино»
   
5 мая
2011 г.
Михалевич намерен стать одной из ключевых фигур, которые будут организовывать судебное преследование Лукашенко
   
13 октября
2011 г.
Городской суд Праги отклонил требование Генпрокуратуры Беларуси о выдаче Михалевича
   
12 декабря
2011 г.
Михалевич задержан в аэропорту Варшавы, но вскоре отпущен
   
31 июля
2012 г.
Михалевич исключен из базы данных Интерпола о лицах, находящихся в международном розыске
 
26 сентября
2012 г.
Михалевич задержан в аэропорту JFK в Нью-Йорке и отпущен через 12 часов
   
23 июля
2013 г.
Следственный комитет отказал в прекращении уголовного дела в отношении Михалевича
   
8 января
2014 г.
Следственный комитет вновь отказал в прекращении уголовного дела в отношении Михалевича